شناخت آسبادهای نشتیفان خواف (2)

انواع روش های آسیاب
دستاس ابتدایی ترین وسیله ی آرد کردن می باشد که همه نیروها از تن آدمی نشات می گرفته است
و آن گاه آدمی زاد از بخشی از زحمات خود را بر حیوان بار کرد و چرخاندن دو سنگ را به عهده چهارپایان محول کرد. خراس پدید آمد چون غالبا حیوان الاغ گرداننده بود و از خراس بیشتر برای بدست آوردن کنجاره روغن منداب استفاده می کردند. لذا دو سنگ گرد و مسطح اگر به قوه آب بچرخد ( آسیاب ) .اگر با دست بچرخد ( دستاس ) ، اگر توسط الاغ بگردد ( خراس ) می گویند.
و اگر توسط باد بچرخد ( آس باد ) می گویند.
لفظ مشترک در همه انواع دستگاه های خرد کننده ( آس ) است .


✅عمده ترین و قوی ترین دلیل روی کار آمدن آس بادها در منطقه خواف ، بادهای آن است که به آن بادهای 120 روز می گویند و دلیل دیگر کمبود آب بعلت بارندگی کم در این منطقه است.
در آس بادها غم سوخت و نگرانی قطعات یدکی و ناز موتور چی و تعمیرکار نیست . لیکن همه این محاسن در جاهایی جمع می شود که باد بر مدار بوزد که خواف یکی از همان جاهاست. مردم محل زمان شروع بادهای 120 روزه را اوایل بهار دانسته که تا اواخر پاییز ادامه می یابد. این بادها در طول شبانه روز با قدرت بسیار زیاد و مداوم ادامه داشته و تنها بادی است که می تواند آس بادها را که بر روی بلندترین نقطه ساخته می شود به چرخش درآورد.
بخاطر بهره گیری از نیروی بیشتر باد تمامی آس بادهای را در یک محل در کنار یکدیگر با یک طول و عرض و ارتفاع و یک شکل روی بلندترین نقطه می ساختند که بیشترین آنها در نشتیفان و سنگان باقیمانده و از آن به گالری هنرهای قرون وسطای اسلامی و نگارخانه ولایت خواف نامبرده اند.

گردش صبورانه سنگ که حداکثر با وزش دلخواه باد بیش از صدمن گندم را در شبانه روز به آرد تبدیل می کرده است.

ادامه دارد.......