خواف شناسی (4)
@Khafema

مهاجرت زردشتیان خواف به سوی هند

حرکتی تاریخ ساز و ماندگار که باعث شد نام روستای سنگان خواف پس از کشیده شدن به سرزمینها و آبهای دوردست در صحایف تاریخ ابدی گردد.

اثر این مهاجرت ازنظرآرمانهای ملی آن قدرعظیم بوده است که گفته می شود روشنایی هزار و پانصدساله آتش مقدس مدیون حرکت اینهابوده است و جایی که اینان درتمدن زردشتی برای خود باز کردند به درجه ای بود که به قول فردیناندیوستی دانشمند آلمانی: شرافت ایرانیان قدیم را باید در پیش پارسیان هندوستان جست.

مهاجران خوافی که از پیشاور تا مدرس و از کلکته تا جزیره سیلان پراکنده شده اند اینک پس از قرنها دوری از وطن و پس از تحمل شداید بسیار و مبارزات قهرمانانه ای که در قبال قدرتهای محلی واندیشه های غیرپارسی کرده اند برای خود اقلیت نامبرداری راتشکیل داده اند که جوهرایرانی خودراحفظ کرده است.

مهاجران زردشتی ضمن کارهای سترگی که در بعد تالیفات دینی کرده اند در کارهای اجتماعی نیز اثرات عمده ای داشته اند.(1)

قسمت عمده از آبادی بمبئی از پرتو پارسیان است, کلیه مملکت وسیع هندوستان از خدمات شایان آنان بهره منداست ودر میان آنان سرمایه داران بسیار بزرگ و تجار درجه اول پیدا می شود…(2)

چنانکه ازقصه سنجان برمی آید ظاهرا درسالهایی که خراسان ازراه کرمان گرفتار تاخت و تازاعراب بود عده ای ازاین مزدیسنان ازحدود دژسنجان واقع درنزدیکی خواف نشابور بیرون آمدند وبرای آنکه دین نیاکان خویش راپاس بدارند ((مقام وجای وباغ وکاخ وایوان)) خیش رادر آنجا یله کردند به کهستان خراسان آمدند ودرآنجا یک چندمتواری ماندند اما آنجا نیز دیری نماندند و ظاهرا درسالهایی که مجاشع بن مسعوددرکرمان کروفری داشت راه جزیره هرمزراپیش گرفتند…(3)

نقطه شروع این مهاجرت تاریخی دهی بوده است در سنگان خواف , که محل دهها هزار زردشتی وقرارگاه کاخها و ایوانها , جایی بوده است عظیم وپرجمعیت از سنگان تا دهها کیلومتر این سوی خردگرد گورستانهای کهن و پراکنده ای وجود دارد که با سنگهای صیقلی سیاه نشانه گذاری شده اندو به گورستان شهدای جنگ مسلمانان با گبرها شهرت یافته اند .

این همه حکایت دارد از اینکه مهاجرت زردشتیان نوعی فرار نبوده است که شبانه انجام شده باشد. ظاهرا سرداران عرب پس از فتح جیرفت در کرمان وقتی به خواف رفته اند با زردشتیها به نبرد برخاسته اندو پس از تلفات بسیاری که خود متحمل شده اند حوزه خواف را مستخلص کرده اند .

مدارک و اقوال و اسنادی که درباره مهاجرت سنجان وجود دارد این حرکت را همچنان در هاله ای از ابهام نگه می دارد .

ولیکن موجودیت پارسیان هند ریشه در روستای فراموش شده سنگان خواف دارد

ادامه دارد..........

.............
(1)جغرافیای تاریخی ولایت زاوه
(2)ایران شاه,ابراهیم پورداوود – ص۲۳
(3)ایران بعد از اسلام- ۳۷۶